Սերիալների նախատիպերը

15 Mar

"Որոգայթ" սերիալ

1930-ական թվականներին ԱՄՆ-ում սկսեցին հեռարձարկվել տասնհինգ րոպե տևողությամբ ռադիոներկայացումներ, որոնք հովանավորում էր օճառ արտադրող մի ընկերություն: Այդ ներկայացումները կոչվեցին «օճառային օպերաներ» և շատ շուտով վերածվեցին հեռուստաներկայացումների, այնուհետև` սերիալների: Սա սերիալի սկզբնավորման համառոտ պատմությունն է, և այն այսօրվա սերիալի հետ պահել է հիմնական ընդհանրությունը, ինչը օճառի պղպջակն է:

20-րդ դարավերջին մեր կենցաղ սկսեցին հորդել լատինամերիկյան պարզունակ ու անարվեստ սերիալները, որոնք չնայած մեծ լսարան ձևավորեցին, ինչպես զանգվածային մշակույթի ցանկացած դրսևորում, սակայն հանդիպեցին նաև սուր քննադատության, իսկ զանգվածային մշակույթը քննադատության առումով խոցելի տեղեր շատ ունի: Սակայն այդ քննադատությանը դիմակայեցին հայկական հեռուստաընկերությունների այն խոստումները, թե շուտով հանդիսատեսին կմատուցեն հայկական սերիալներ: Ինչ խոսք` հայկական սերիալները գերազանցեցին սպասելիքները, սակայն բոլորովին էլ ոչ որակական առումով, այլ զարգացան լատինամերիկյան սերիալների բացասական ազդեցությամբ:

Հայկական սերիալի ջատագովները նշում են, որ շատ շուտով կնկարահանվեն միջազգային չափանիշներին համապատասխանող սերիալներ և արդեն կան այդպիսիք: Այս դեպքում ո՞րն է «միջազգային չափանիշը»` դժվար է ասել: Շատ եմ ուզում հավատալ, որ դա «Բնակարան համար 2» սերիալը չէ:

Այսօր ասես նորաձև է դարձել հայկական սերիալների մասին խոսելը, սակայն շատերը մոռանում են, որ այդ սերիալներն իրենց համար որպես նախատիպ են ունենում լատինաամերիկյան սերիալները, իսկ այդպիսիք մեր եթերում դեռևս ցուցադրվում են: Այսօր մեր հասարակությունը երեք մասի բաժանված «պայքարում է» հայկական սերիալների դեմ` մի մասը կտրականապես մերժում է դրանք, մյուսը ոգևորված նայում, իսկ մի հատվածի համար մի¨նույնն է` կլինի այդ սերիալը, թե ոչ:

Լատինամերիկյան սերիալների մասին հաճախ չեն խոսում այն պարզ պատճառով, որ դրանք այնքան էլ երկար կյանք չունեն մեր եթերում: Տարիներ առաջ հայկական սերիալ ասվածը ֆանտաստիկայի ժանրից կլիներ, իսկ այսօր դրանք զգալիորեն առաջ են անցել և գրավել սերիալային դաշտը: Եթե նախկինում լատինամերիկյան սերիալները ներկայացնում էին դասական սիրային եռանկյունի, ապա այսօր այդ սխեման մի փոքր այլ է: «Շանթ» հեռուստաընկերությունը, որը վարկանիշային ցուցակում առաջիններից է, եթե ոչ առաջինը` այսօր ցուցադրում է  օտար արտադրության երեք սերիալ, «Արմենիան»` մեկ, իսկ Հանրայինը «ձերբազատվել է» նման էժանագին ներկայացումներից:

Ժամանակի ընթացքում այս ամենը դառնում է սովորական, իսկ «առաջադեմ հայացքների» տեր մարդիկ էլ այնպես են յուրացնում օտար «բարքերը», որ դառնում է սեփական, դրան էլ նպաստում է այն, որ լատինամերիկյան հերոսը խոսում է հայերեն: Այսօր անգամ հայկական սերիալներում տեսնում ենք ոչ հայկական բարքեր, մի դեպքում քսան տարեկան աղջիկը բացահայտում է, որ մեծացել է օտար ընտանիքում, մյուսում մանկատնային շիլաշփոթն է, իսկ երրորդում հանցագործ աշխարհն է, որը Հայաստանում այնքան էլ այդպիսին չէ:

Հետաքրքիր է, ինչ կլինի այն դեռահասի ապագան, ով դասարանում քննարկում է Ռուդոլֆի ով լինելը` գրականության կամ պատմության փոխարեն, փորձում է ապրել սերիալի հերոսի կյանքով, հագնվել նրա նման, իսկ հաճախ էլ` բողոքել ծնողի նկատողության դեմ:

Շարունակելի…

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: